Een Liefdesverhaal over twee Productieprocessen (herkansing onderzoek)

Ik geef toe, ik ben een doemdenker. Ik geloof niet zo in de mensheid. Ja, we zijn sterk als we samen hard werken. Kijk maar naar de maanlandingen. Dat is mogelijk gemaakt door een hiërarchische organisatie waarin iedere deelnemer zijn eigen taak had. Dat was veertig jaar geleden. Nu leven we ondertussen in het jaar 2013  en onze maatschappij is getransformeerd van taakgericht en hard werkend naar individualistisch en innovatief. Deze innovativiteit is alleen mogelijk gemaakt door het triomferen van individualistisch gedrag. Jíj maakt toch je succes, waarom zou je geluk afhangen van andere mensen? Dit is een probleem omdat we door dit individualisme de grip op de wereld om ons heen verliezen. We kunnen processen zoals de oorlogen en milieuproblemen niet meer overzien en onder controle houden.

Het beste voorbeeld wat ik van dit gedrag kan geven is de Makers-beweging. Dit is een groep mensen die de productie van producten in eigen handen nemen en hun werk in het openbaar uitvoeren. Ze houden hun projecten open zodat andere Makers kunnen voortborduren op hun concepten. De Makers kunnen hun werk uitvoeren omdat informatie niet meer afhankelijk is van plaats of tijd. Alle mensen met een internetverbinding kunnen ‘mixen en matchen’. Gereedschap en machines zoals 3D-printers, Arduino-chips en Laser Cutters maken het mogelijk om snel prototypes te maken of een product eenmalig in productie te nemen. Dit is goed voor ons individuele welzijn en creativiteit, maar hoe ondersteund dit gedrag de wereld om ons heen? De wereld wordt heel snel een schroothoop als we alleen maar onze eigen behoeften gaan vervullen. Grote bedrijven kunnen toch veel efficiënter grondstoffen verwerken tot eindproducten?

Specialisatie

Ja. En dat is nou juist het punt van multinationale corporaties. Ze produceren producten die de hele wereld in grote getallen nodig heeft. Van broodtrommels tot iPhones, van auto’s tot papier. Deze producten zijn het meest efficiënt te produceren volgens verfijnde industriële processen. Zoals ik al eerder zei is de maatschappij in de laatste veertig jaar individualistischer geworden. Hierdoor is er een grote behoefte naar producten die persoonlijk zijn: producten die gepersonaliseerd, niche en exclusief zijn. Mensen houden er van om dingen te hebben die bij hún past en die een ander niet heeft. Chris Anderson, de meest bekende Maker, noemt het ontstaan van vraag naar niche producten ‘The Long Tail of Things’. En de Makers-beweging vervult deze behoefte.

‘Maken’ is niet zo heel erg efficiënt. Het gebruik van Makers-gereedschap en machines zoals 3D-printers en Laser Cutters is namelijk alleen betaalbaar en praktisch als er kleinschalig mee geproduceerd word. Zoals Chris Anderson in zijn boek ‘Makers’ beschrijft is het veel goedkoper om één mal te maken en duizend bad-eendjes te gieten dan er duizend te 3D-printen. Makers gebruiken hun gereedschap en kennis voornamelijk dus om prototypes te ontwikkelen en kleinschalig te produceren. En voor niche producten is er bijna altijd alleen maar een beperkte vraag waarvoor er dus maar een kleine hoeveelheid geproduceerd hoeft te worden.

De multinationale bedrijven en de niche start-ups ondersteunen elkaar dus eigenlijk: De multinationals zorgen voor techniek en materiaal dat ge-remixed kan worden, en de start-ups zorgen voor innovatie en marktonderzoek. Makers kunnen soms namelijk met producten komen waarin de grote bedrijven geïnteresseerd kunnen raken. Laten we de Arduino als voorbeeld nemen. De Arduino is een gratis en open bouwplan voor een elektronische chip die op een kinderlijke manier het mogelijk maakt voor creatievelingen om snel met elektronica aan de slag te kunnen. Ze worden wel massageproduceerd door grotere bedrijven omdat er veel vraag naar is. Deze bedrijven verdienen weer geld aan het bouwen en verschepen van deze chips, terwijl de Makers weer prototypes kunnen ontwikkelen zodat grotere bedrijven weer met nieuwe producten komen. Zo is het cirkeltje dus rond!

Mix and Match

Zoals eerder genoemd doen de Makers niets meer dan remixen: ze nemen bestaande technologie en producten die ze in een andere context plaatsen. Dit betekent dus ook dat deze mensen recyclen. Vaak worden de vorige versies van de prototypes uit elkaar gehaald zodat ze een nieuwe versie kunnen bouwen. Vroeger moesten grote bedrijven er maanden over doen om kleinschalig prototypes te produceren. Nu kan iedereen die toegang heeft tot een Fabrication Lab (een openbare ruimte waar Makers-gereedschap en machines staan) in één weekend een prototype in elkaar schroeven.

En daar houdt het nog niet op. De populairste en beste 3D-printer die nu op de markt verkrijgbaar is, de MakerBot2, gebruikt biologisch afbreekbaar plastic als bouwmateriaal. Dit betekent dat afval van deze machine zichzelf afbreekt op de vuilnisbelt! Daarnaast is de Arduino-chip multi-purpose en multi-use. Dat betekent dat de chip niet voor één doeleinde is ontworpen: de chip kan alles: van motors aandraaien tot output geven voor displays. Daar bovenop is het altijd mogelijk om alles weer als LEGO uit elkaar te halen en de chip voor een compleet ander doeleinde te gebruiken. Hierdoor worden deze chips nooit weggegooid.

Niet alleen Arduino-chips worden gebruikt als elektronica voor deze prototypes. Vaak wordt ook technologie gebruikt uit kapotte of verouderde smartphones, desktop-computers en dergelijke elektronische producten. De Makers moeten natuurlijk met zo een klein mogelijk budget hun ideeën waarmaken. Makers zijn dus niet zo ecologisch onbewust als ik eerst dacht. In tegendeel; ze zorgen er voor dat verworpen producten een nieuw leven krijgen.

Globe of villages

Makers zijn nu nog exclusief bezig met niche producten. Er ontstaat echter ook een vraag naar authentieke lokale producten. Mensen geven namelijk tegenwoordig veel bewuster geld uit. Niemand trapt meer echt in de verkooppraatjes en smoesjes die de multinationals uit hun mouw schudden. We weten allemaal dat grote bedrijven alleen maar uit zijn op het geld. We zien dit geld veel liever terug in de portemonnees van de bakkerij om de hoek of de gepassioneerde elektricien die zijn garage gebruikt al werkplaats. De maatschappij komt er achter dat we ons zelf verliezen in het geloof van geld en dat welzijn en geluk vaker meer waardevol is.

Als je bij zo een type bedrijf werkt weet je hoe dat voelt. Als ambachtslied kom je er achter hoeveel tijd en energie er zit in een product. Je maakt het zelf en dat straalt er van af. Er is niets beter dan het gevoel dat je iets voor elkaar krijgt. Vaak hebben mensen het gevoel dat hun eigen product de wereld  gaat verbeteren. De klanten die je producten kopen zullen bij je blijven omdat je hun wereld verbetert. Als ambachtslieden die mindset al hebben zullen ze zeker opletten of ze wel milieubewust bezig zijn.

Marshall McLuhan (de wereldbekende mediasocioloog) en ik zaten er dus naast. Er ontstaat geen Global Village waarin iedereen zich bevind in één maatschappij met één cultuur. Nee, er zal een wereld ontstaan waarin kleine gemeenschappen semi-onafhankelijk worden. Deze gemeenschappen zullen met elkaar in verbinding staan door het internet, zodat de grotere problemen collectief opgelost kunnen worden – zowel de distributie van iPhones als het oplossen van milieuproblemen. De toekomst ziet er dus eigenlijk wel prachtig en hoopvol uit. Zelfs ik als doemdenker kan de utopie van de Globe of Villages niet afkeuren!

Bronnen:

Makers: The New Industrial Revolution. Geschreven door Chris Anderson, 2012.
Interview dat door David Lang aan Chris Anderson is afgenomen op 6 maart 2013.http://www.youtube.com/watch?v=vPp9-pCMO4M

Makerbot Replicator 2 3D-printer website, oktober 2013.http://store.makerbot.com/replicator2.html

Makerbot guide over 3D printen. Oktober 2013.http://www.makerbot.com/support/guides/pla/

Artikel door Sam Gustin over de invloed van de Makers-beweging op de Amerikaanse economie. 1 Oktober 2012. http://business.time.com/2012/10/01/how-the-maker-movement-plans-to-transform-the-u-s-economy/

(Don't?) Judge a book by its cover

"To break a mental model is hard than splitting an atom" -Albert Einstein

De wereld die wij als 'echt' ervaren is eigenlijk een spiegel van wat ons brein verteld hoe de wereld in elkaar zit. Er gebeuren heel veel dingen die wij als mensen niet met het blote oog kunnen waarnemen (Carl Sagan, ik wijs naar jouw wijze woorden). Dat neemt niet weg dat ze er niet zijn. Omdat wij als mensen 'gebouwd' zijn om te jagen en overleven nemen wij alleen de gebeurtenissen waar die essentieel zijn daarvoor. Hierdoor moeten wij als mensen aannames maken. Helaas is de individualistische maatschappij van de 21e eeuw verhinderd door deze aannames.

Intuïtie

Alle mensen hebben vooroordelen. De meeste mensen zeggen: "Nee joh, je moet eerst wachten met oordelen voordat je iemand kent!". Dit is meestal dan een trucje om aardiger te lijken. Elk mens heeft vooroordelen. Dit is ook de reden dat alle mensen discriminerend zijn. Diep van binnen zien wij altijd de schokkende tv-beelden van 9/11 voor ons als wij een moslim zien. Je kunt wel zeggen dat je dit niet ziet, maar let eens op je lichaamstaal als je in zo een situatie komt. Het lichaam spreekt meer dan woorden.

Toch betekent dit niet dat mensen over het algemeen slecht zijn. Nee, wij bedenken allemaal trucjes om deze slechte eigenschap te onderdrukken. Zo maken we online profielen aan met alter-ego's en voeren we actie tegen racisme door de politie. Helaas kunnen we het niet helemaal onderdrukken. Want we liegen.

Er zijn zoveel acties tegen discriminatie, en we hebben zeker progressie geboekt sinds het koloniale tijdperk. We hebben echter nu een punt bereikt waarin wij niet meer tegen ons innerlijk kunnen liegen. Er zal altijd discriminatie bestaan. Ja, dat is slecht, maar mensen hebben wel meer kwalen die wij nooit zullen oplossen. Zo blijven mensen emoties hebben die rationeel denken in de weg zitten. We kunnen nog altijd door allerlei enge ziektes sterven. We zijn niet in staat om op lange termijn te denken. We zijn individualistisch.

Wetenschap

Ik doe nu alsof vooroordelen slecht is. Ik ben eigenlijk van mening dat het een zegen is. Het is niet voor niets. Als wij merken dat iemand in onze omgeving hinder veroorzaakt is het goed dat wij dit tijdig weten. Dan kunnen we dat gebruiken om afstand te nemen van die persoon. Ook kunnen we met vooroordelen wetenschap uitvoeren. Wetenschap is namelijk de leer van het kijken naar dingen die gebeurt zijn om de toekomst te voorspellen. We kunnen alleen maar voorspellen als wij vooroordelen hebben. En negen van de tien keer zijn onze vooroordelen correct. Anders zouden we er niet in geloven. Dit betekent niet dat aannames de wetenschap moet overheersen. Maar we moeten pas de aanname gebruiken als er genoeg bewijs voor is. Want niets is zeker.

Als mensen zijn we zeer goed om onze fouten als hulpmiddelen om te schakelen. Laten we onze eigenschap van vooroordelen kanaliseren naar wat écht uitmaakt: wetenschap en lange-termijn denken. Want met wetenschap zullen wij misschien ooit discriminatie de wereld uit helpen - wetenschap heeft namelijk al religie verbannen in het westen. Laten we zorgen dat we ooit allemaal rationeel worden. Voor nu moeten we zorgen dat we onze discriminatie toch ietwat onderdrukken.

Be Yourself (and fail.)

Één van de meest karakteristieke eigenschappen van de 21e-eeuwse maatschappij is dat we onze kinderen leren dat ze speciaal zijn. Nee, niet alle kinderen zijn speciaal. Precies die van jou is speciaal. Waarom? 'Dat is goed voor hun zelfvertrouwen'. We blijven ook tegen ze roepen dat 'ze zichzelf moeten zijn'. Maar wat houdt dat in? Het houdt in dat het kind individualistisch word. Ja. Individualisme. Dé reden dat de doemsdagklok bijna op twaalf uur staat.

Bedrijfsstrategie

Dan heb je altijd mensen die hun opvoeding doorvoeren naar de visie van hun bedrijf. Ik zal de beste man niet bij zijn naam noemen om ongemak te voorkomen. Ik zal hem voor nu dan Jan noemen. Jan heeft een ontwerpbureau gestart met als visie dat de klant speciaal is. Hij vind ook dat zijn bedrijf speciaal is. Hierdoor gebeurt het soms wel eens dat klanten afgewezen worden. Hiermee hoopt hij dat zijn bedrijf een goede naam krijgt. Zijn motto? Doe je ding.

Maar Jan, zo werkt de wereld niet. Als iedereen zou doen wat hij zou willen zou de wereld niet meer zijn zoals hij is. We worden al steeds individualistischer en de houding doorzetten in je bedrijf zal je niet helpen centjes te verdienen. Het is natuurlijk veel makkelijker om je niet aan de boekjes te houden, al die rare en gekke regels zorgen toch niet voor succes? Of wel. Ik bedoel, waarom zouden de boekjes en regels er zijn als het niet zou werken. Ik zeg niet dat we conservatief moeten zijn, maar een maatschappij vordert als de maatschappij er aan toe is, niet als een 'mad doctor' een gefaald experiment uitvoert.

Aura

Maar wat verkoopt Jan? Websites die de visie, of de 'big picture' van het product naar voren brengen. Ik vind dat hij dat erg goed doet. Ik ben het met hem eens dat elk product een aura of ziel heeft. Dit moet je ook zeker laten merken in het merkbeeld, website en content. Maar om je klant te forceren een visie te nemen gaat mij te ver. Denk je Jan, dat je serieus de visie van de ondernemer kan veranderen zodat jij je website gemakkelijker kan produceren? Het is andersom - als de ondernemer geen aura aan zijn product wilt geven moet hij dat niet doen. Dat betekent dan dat jij niet de extra moeite hoeft te doen.

De meeste bedrijven kunnen wel zo een visie gebruiken. 'Innovatie' en 'ecologisch bewust' worden erg cliché en geven een mate van amateurisme weer. We kunnen niet allemaal een Steve Jobs zijn, maar we kunnen wel wat langer nadenken over de producten die we maken en consumeren. De wereld is al zielloos genoeg zoals hij nu is.

Oke, misschien Jan mag wel amateuristisch zijn, maar er zijn altijd wel gastsprekers die nóg cryptischer en krom zijn.

De Drie Zeeën

Matt Mason is een geweldige man. Op de Incubate Pirate Conference in 2010 hield hij een presentatie over zijn kijk op piraterij. In zijn verhaal vertelde hij dat copyrightwetten omgegooid moeten worden omdat piraten volgens de huidige wetten niet gestopt kunnen worden. Is piraterij tegengaan wel een goed idee? Hij vindt dat piraten voor innovatie en verbeteringen zorgen die de wereld uiteindelijk verbeteren. Goede piraten moeten beschermd worden.

Ik schrok best wel van zijn verhaal. Hij gaf aan piraterij een andere definitie dan de Hogeschool van Amsterdam aan piraterij gaf. Maar zoals veel begrippen die in het mediasociologisch veld gebruikt worden is het woord 'piraterij' niet vastgezet in steen. Voor mijn gevoel heeft elke 'piraat' zijn eigen begrip, maar is er wel één doel; het misbruiken van het systeem voor een 'greater good'.

Ik vind dat er drie vormen van piraterij zijn:

• Afnemende piraterij: Het stelen/misbruiken van goederen of modellen zonder waarde te betalen zodat de goederen voor eigen gebruik gebruikt kunnen worden.
• Aanpassende piraterij: Het 'lenen' van goederen of modellen om ze te kunnen verbeteren naar de behoeften van de piraat/piraten.
• Rebellerende piraterij: Het misbruiken van goederen of modellen om ze uit de context te halen waardoor de 'landrotten' anders gaan denken over deze goederen of modellen.

Enteren

Soms wil je gewoon dingen voor jezelf hebben. En je wilt er niet iets voor doen. Ik ken het gevoel hoor, ik heb zo vaak muziek gedownload via een youtube-downloader dat ik de tel kwijtgeraakt ben. Het is lekker makkelijk. Elke keer geld betalen is ook weer zo een gedoe. Maar mijn piraterij voegt geen waarde toe aan het product of model dat ik gebruik.

Deze vorm van piraterij is al eeuwen oud: de 16e tot de 18e eeuw was de gouden eeuw voor voor piraterij in de wereld. Tegenwoordig gebeurt piraterij niet meer op zee maar worden de goederen gestolen in de wereld van bites. Daardoor is het ook lastig voor de internationale gemeenschap om dit probleem op te lossen. Afnemende piraterij gebeurt overal en altijd.

Hacken

Matt Mason gebruikte zijn piratenradio om nieuwe muziek naar Londen te brengen. Vroeger was commerciële radio namelijk verboden omdat de Europese landen het wilde gebruiken voor propaganda. De legale radiozenders namen deze trends op in hun programma waardoor nog meer mensen de nieuwe muziek hoorde. De piratenzenders kregen hierdoor geld omdat DJ's of muziek van hun werd gekocht. Beide partijen hadden voordeel aan elkaar.

Aanpassende piraterij is een redelijk nieuwe vorm van piraterij omdat deze vorm het beste werkt in een digitale omgeving. Software en hardware zorgen er voor dat we heel erg snel en efficiënt alles kunnen aanpassen wat digitaal verwerkt is. Binnenkort stroomt dit door naar de echte wereld waardoor 3D-printers en 3D-scanners tastbare objecten aanpasbaar maken.

Slopen

Tilburgz vind kapitalisme maar niets. Daarom gebruiken ze producten van het kapitalisme om zo de aandacht van de maatschappij te trekken. Het probleem is echter dat dit vaak ironische taferelen opleveren: een reclamebord gebruiken voor je boodschap is, wel, kapitalistisch.

Er zijn altijd wel een aantal mensen in de maatschappij die niet in het systeem passen. Ze gebruiken rebellerende piraterij om zich daartegen te verzetten en om mensen aan hun kant te krijgen. Ik vind dit persoonlijk geen goede vorm van piraterij. Het brengt onnodige aandachttrekkerij met zich mee wat ook veel mensen bang maakt. Zoals ik heb genoemd in mijn Tinkbell-reflectie los je hiermee het probleem niet op.

Piraterij is zo divers dat ik het lastig vind om er een algemene mening over te vormen. Ik vind dat innovatie en vooruitgang heel erg belangrijk is, en daarom vind ik dat Matt Mason een geweldige piraat is. Hij kan uitzonderlijk goed op metaniveau denken en durft zijn mening te verkondigen terwijl hij weet dat veel mensen zijn ideeën controversieel vinden.

DAMES EN HEREN. MAG IK UW AANDACHT. DANK U WEL.

Terrier op wielen. Genoeg gezegd. Het doel van dit kunstwerk is duidelijk; mensen gebruiken huisdieren alsof ze speelgoed zijn. Het is duidelijk dat de kunstenaar tegen het bezit van huisdieren is. Het diertje is dood, rustig maar. Niks aan de hand. Gewoon choquerende kunst. Rechts ziet u het gezicht van de kunstenaar. Ja, ze zet haar handtekening op een kalender die naaktfoto's van haarzelf bevat.

Statement of aandachttrekkerij?

Tinkebell is een échte piraat. Nouja, die van het Matt Mason-ras dan. Ze weet precies met haar kunstwerken mensen te choqueren waardoor ze aandacht voor een probleem creëert. Oh ja, en een leuk extraatje voor onze grote vriendin: ze trekt gelijk ook aandacht naar zichzelf toe. Want vertel me niet dat ze dit alleen doet om huisdieren uit de Nederlandse huishoudens te halen. Het is voor haar een manier om eenzaamheid tegen te gaan. Het is echter de verkeerde manier.

Deze aandachttrekker kwam een gastcollege geven bij onze opleiding. Jammer Tinkebell, maar ik hoef niet naar je leuke verhaaltje te luisteren. Het laatste wat je deze mensen moet geven is een podium. Wat Tinkebell nodig heeft is een gekwalificeerde psycholoog die de kronkel in haar hersenen recht kan zetten.

Oh nee, ik vind op zich dat ze gewoon haar mening mag verkondigen, zelfs met haar 'kunstwerken'. Ik ben een voorstander van vrijheid van meningsuiting. En zo choquerend vind ik haar werken ook weer niet. Het is gewoon dat de aandachttrekkerij er zo vanaf spat dat ik haar niet serieus kan nemen. Niet dat ik de meeste piratenacties serieus neem.

Tinkebell heeft al haar haatmail gebundeld en uitgegeven in haar boek 'Dearest Tinkebell'. Kennelijk vind ze het prachtig.

Bidden

Kijk, piratenacties zijn net zoiets als bidden. Bidden heeft ook geen nut- er is geen enkel bewijs dat je aan de hand van bidden problemen kan oplossen. Niet dat bidden slecht is, het is een prachtig systeem om pijn te verlichten. Maar we moeten er niet op gaan rekenen om onze problemen op te lossen. Piratenacties zijn net zo. Vaak zijn de kunstenaars het niet eens met een bepaald aspect van de maatschappij en proberen ze hun frustratie te uitten door het systeem te verdraaien.

Maar dat is niet de essentie van wat piraterij moet zijn. Er is een verschil tussen aandacht creëren voor een probleem en het oplossen van een probleem. Ja, in principe ben ik het met Tinkebell eens dat we te veel huisdieren hebben in Nederland. Het is gelukkig lang niet zo erg als in Japan, waar er meer huisdieren dan kinderen rondlopen. Toch ben ik van mening dat Tinkebell frustratie op het systeem verkeerd uit: ze is het er duidelijk niet mee eens, en gebruikt dat om aandacht te krijgen. Waarschijnlijk voelt ze zich afgezonderd of alleen waardoor de aandacht mooi meegenomen is.

Tinkebell heeft haar 10 minutes of fame achter de rug. Al waren het er voor haar iets meer dan 10. En ze waren niet erg glorieus.

Adbusting

Zoals jullie misschien al hebben kunnen merken in mijn blog ben ik geen voorstander van het kapitalistisch systeem. Daarom vind ik adbusting de gaafste manier van piraterij: het is illegaal, maar de daders komen er vaak zonder kleerscheuren mee weg. Daarentegen ziet de hele stad de reclames, en het valt natuurlijk op omdat die ene reclame nét iets anders is dan de ander. Het zet mensen aan het denken.

Tilburgs tuig!

Dus ik besloot om 'adbusting' te googelen. Het grappige is dat ik bijna alleen maar Duitse resultaten kreeg. De oorsprong van adbusting ligt ook in Duitsland. Ik denk dat dat komt door een afkeer tegen propaganda van de bevolking. Het Duitse volk heeft een verkeerde nasmaak aan propaganda overgehouden die ze liever niet op nieuw willen proeven.

Dat wil niet zeggen dat ons kikkerlandje geen adbusting kent. De bekendste stad voor adbusters binnen Nederland is Tilburg. Vorig jaar heerste er een storm van (volgens de politieke partij TROTS op Nederland) 'vandalisme'. Ironisch, want ik en de adbusters zijn er van overtuigt dat de publieke ruimte word misbruikt door reclamebureaus.

Tilburgs tuig?

Meesterlijk, als je het aan mij vraagt. Maar wie zit er achter? Omdat het illegaal is weet niemand het precies, maar de piratengroep Tilburgz heeft de werken geclaimd. Tilburgz is een relatief onbekende groep van anti-kapitalisten die zichzelf laten horen door vandalisme toe te passen. Ze zijn geen significante politieke partij; Ik denk ook niet dat zij zichzelf in de politiek zouden willen zien.

Naar mijn mening zijn Tilburgz op het front van piraterij helden. Het is een van de weinige vormen van piraterij die ik goedkeur. Ik zal in een later bericht hier op terugkomen. Als het aan mij ligt mogen er meer mensen deze vorm van piraterij aannemen en reclames onder kladden met hun eigen politieke boodschappen. De boodschap is dan zelfs irrelevant. Zolang het natuurlijk niet ten koste gaat van het milieu.

Van dystopie naar utopie (onderzoek)

De Amerikaanse veiligheidsdienst is nieuwe drones aan het 3D printen. De Chinese burger jast met zijn CNC-machine door de resinblokken heen. Een overvloed van plastic beland op de horizontale polen van de aarde. Materiaalwinning voor mobiele telefoons heeft er voor gezorgd dat de grondstoffen van devices schaars zijn geworden. Wat nog meer? Burgeroorlogen die worden gestreden over wie de oliereservaten beheerd zijn in volle gang. Oh ja, en de ijsberen zijn gestikt in de lucht van verbrand foam. De hel is losgebarsten.

Ja, dat was mijn hypothese voor een dystopie die de Makers-revolutie zou veroorzaken. Een wereld waarin iedereen nog veel individualistischer word waardoor er geen autoriteit meer is die in de gaten houdt of de milieuwetten worden nageleefd. Iedereen zou zijn producten thuis kunnen printen alsof het niets kostte. Maar is dit waar? Het is toch zo dat de 3D printer alles kan maken wat je maar kan bedenken?

Plastic

Chris Anderson is een van de pioniers van de Makers-beweging. In zijn boek Makers: The New Industrial Revolution verteld hij dat het internet en open-source een explosie van creativiteit heeft veroorzaakt waardoor Maker-technologieën zoals CNC- en laser-cutters naar de desktop worden verplaatst. Deze machines zijn zeer geavanceerd en kunnen steeds  preciezer printen. Neem bijvoorbeeld de nieuwe Makerbot Replicator 2. De printer bouwt in layers van 100 Microns. Oh, eh, en ja: de printers zijn te koop voor een startprijs van 2199,00 Amerikaanse dollar.

Tja, 3D printers en laser cutters mogen zich wel naar de desktop verplaatsen, maar het blijven de desktops van ontwerpers en geeks. Nu nog dan, want 3D printers worden met de maand goedkoper. De Makerbot 2 gebruikt een plasticsoort genaamd PLA. Wat maak het zo speciaal? Het is biologisch afbreekbaar. Afval wat van je model dus overblijft is dus gewoon afbreekbaar in de natuur. En omdat de technologie van de printers steeds beter word zal de technologie van het materiaal ook steeds beter worden.

De ontwerper in elke burger

3D printers worden dus nu nog door ontwerpers gebruikt. Chris schrijft in zijn boek dat de Makers-revolutie voornamelijk zich plaatsvind in ‘The Long Tail’. The Long Tail of Things is er een nieuwe nichemarkt ontstaan  door het internet; plaats niet meer relevant is voor ontwerp, ontwikkeling en productie. Open source-initiatieven maken het nog makkelijker om deze nicheproducten op de markt te presenteren. De gebruikers kunnen zelf aanpassingen doen in het product dat zij aanschaffen! Daarnaast kan de ontwerper zijn product gemakkelijk prototypen met zijn nieuwe gereedschap en mislukkelingen te voorkomen.

Omdat het nicheproducten zijn zal de productie van deze producten beperkt blijven. Volgens Chris blijft het veel goedkoper en gemakkelijker om badeendjes te gieten dan te printen. De fabriek van de 20^e eeuw zou nog wel blijven bestaan, albeit in een nieuwe vorm. Door de Makers-revolutie ontstaan er nieuwe robots die het werk van mensen overnemen in de fabriek. Mensen krijgen opeens tijd om zelf weer dingen te ontwikkelen in plaats van ze te produceren! Dit zorgt er voor dat er nieuwe creatieve banen ontstaan, wat de technologische vooruitgang van de mensheid versnelt. En dus ook de technologische vooruitgang van milieubewuste producten en machines.

Irrelevant

Nou blijft de hypothese van mij staan. Maar is deze hypothese wel relevant? De fabrication labs en workshops zullen de fabrieken dus nooit vervangen. Het zorgt juist voor nieuwe mogelijkheden binnen de banenmarkt ontstaan en dat mensen weer lekker dingen gaan maken. We zijn nu zo gewend om maar te consumeren dat we niet meer de waarde zien in alledaagse producten. We vergeten dat elk product ontworpen en gemaakt is. Als mensen zelf weer gaan maken zal deze waarde terugkomen, waardoor mensen voorzichtiger met spullen om zullen gaan. Mijn hypothese moet verworpen en herschreven worden. De wereld na de makers-revolutie transformeert van een dystopie in een utopie.

De Amerikaanse veiligheidsdienst heeft geen invloed meer over de wil van de burgers. Ze maken hun eigen realiteit. De Chinese burger is even rijk als de westerse en kan de CAD-modellen van een open-source project printen op zijn CNC-machine. Plastic dat overblijft van het proptypen word gerecycled of biologisch afgebroken. De chipsets van oude devices worden gehacked en gerecycled door burgers. Wat nog meer? Een globe of villages over de hele wereld zorgt er voor dat mensen door democratie samen kunnen ontwerpen. Oh ja, en de ijsberen worden verzorgt door een open-source project van dierenliefhebbers die een reservaat voor de dieren hebben opgezet. Mensen zijn weer producten gaan maken en waarderen. De ziel van het Ding is terug. De utopie is aangebroken.

Bronnen:

Makers: The New Industrial Revolution. Geschreven door Chris Anderson, 2012.

Interview dat door David Lang aan Chris Anderson is afgenomen op 6 maart 2013. http://www.youtube.com/watch?v=vPp9-pCMO4M

Makerbot Replicator 2 3D-printer website, oktober 2013. http://store.makerbot.com/replicator2.html

Makerbot guide over 3D printen. Oktober 2013.http://www.makerbot.com/support/guides/pla/

Artikel door Sam Gustin over de invloed van de Makers-beweging op de Amerikaanse economie. 1 Oktober 2012. http://business.time.com/2012/10/01/how-the-maker-movement-plans-to-transform-the-u-s-economy/

Utopie van een creatieveling

Voor de jaren ’90 generatie is de wereld magisch. We kunnen op elk moment de meest sprekende kleuren en vormen op een beeldscherm tonen, het is mogelijk om alle informatie op aarde te vinden en we hoeven ons geen zorgen te maken of we onze benen breken of niet. Maar er zijn nog wel limitaties. Het is alleen nog maar gedeeltelijk mogelijk om bits in atomen om te zetten. De eerste babystapjes worden genomen om dit mogelijk te maken – 3D printers, laser cutters en CNC machines kunnen van 3D(CAD)-modellen prototypes Maken. Die technologische otnwikkeling is niet meer te stoppen; er zijn steeds meer mogelijkheden om creaties te maken, delen en aan te passen. De Makers-revolutie is in volle gang.

Dat is de rode draad die Chris Anderson in zijn boek Makers: The New Industrial Revolution aanneemt. In het eerste deel van zijn boek praat hij over de geschiedenis van het digitaal Maken. In het tweede deel stelt hij een hypothese op voor de toekomst van fabricage. Redelijk ambitieus, als je het aan mij vraagt. Over het algemeen is het boek redelijk consistent en aantrekkelijk geschreven, al komt Chris wel vaak terug op dezelfde punten waardoor vooral het eerste deel erg uitgerekt voelt. Het boek heeft mij wel geïnspireerd om zelf te gaan Maken. De mogelijkheden zijn bijna eindeloos. Ja, bijna.

Lang leve de Revolutie

Wat is Maken? Maken is het openbaar fabriceren van fysieke goederen. Vaak wordt met Maken het internet, 3D printers, duurzaamheid en elektronische hardware geassocieerd. Dit is in principe heel logisch. Volgens Chris is het internet dé uitvinding geweest die de Makers-revolutie gestart heeft. Omdat op het internet alles te delen is en plaats irrelevant wordt is het mogelijk om mensen aan je project te laten meehelpen die aan de andere kant van de wereld zijn. Hij gelooft dus ook heilig in open-source.

Vroeger was er dus wel een barrière van plaats. Manchester was de stad die de industriële revolutie leidde. In die tijd ontstond er in Engeland een razendsnelle ontwikkeling van patent-wetten die het mogelijk maakte om ‘uitvinder’ te worden. In Manchester zelf waren er de voordelen dat het langs rivieren lag,  dat er in de buurt veel kolenmijnen waren, dat de stad verbonden was met een treinennetwerk en dat de grond in Manchester goedkoop was. De eerste fabrieken waren textielfabrieken – ze werden aangedreven door de Spinning Jenny, een weversmachine die het werk van velen liet vervangen door machinekracht.

Het probleem was echter dat de productiemogelijkheden van Manchester effectiever waren dan het distributiesysteem van Engeland. Ook moesten de fabrieksmedewerkers en uitvinders uit de buurt komen omdat de transportmogelijkheden erg beperkt waren. Tegenwoordig vallen allebei die factoren weg – het distributienetwerk van de 21 eeuw kan in enkele dagen goederen uit China op je deurmat laten leggen. Ook is plaats niet meer relevant omdat een Skype-gesprek zo gepiept is. Zelfs taalbarrières vallen weg door vertalingssoftware en de algemene acceptatie van de Engelse taal.

The Long tail of Things

Omdat het internet ons daarvan bevrijd is er ook een explosie van creativiteit – een uitvinding kan elk moment door iedereen op het internet gezet en aangepast worden. Je hoeft niet meer je uitvinding aan een producent of fabriek te verkopen als je geld wilt verdienen. Je kunt gewoon de onderdelen bestellen vanuit China en alles zelf regelen.

Het feit dat het zo makkelijk is om producten te Maken, produceren en bestellen betekent dat er een verschuiving van massaproductie naar nicheproductie ontstaat – dit noemt Chris Anderson the Long Tail of Things (de lange staart van Dingen). Dit verwijst naar de grafiek die bij deze ontwikkeling hoort; er komen steeds meer producten die niche zijn maar wel verkocht worden. Door de Makers-revolutie en het internet komen er steeds meer nicheproducten die een nieuwe markt creëren. De Makers-beweging speelt hier op in – de meeste Makers-producten zijn nicheproducten.

Het is gemakkelijker om kleine aantallen van producten te produceren dan ooit. De ontwikkeling van desktop-Makers-producten zorgt er voor dat iedereen in de toekomst thuis zijn producten kan prototypen, Maken of bestellen. Deze machines worden zelf ook beïnvloed door de Makers-beweging: de beste en goedkoopste zijn open source, wat inhoud dat iedereen ze kan aanpassen. Het boek is in 2012 geschreven, en nu al achterhaald: ondertussen is er een nieuwe generatie van 3D printers die nog goedkoper en efficiënter is dan de vorige.

De toekomst van Maken

Vervangen deze machines de fabriek van de 20^e eeuw? Nee. Het is nog steeds efficiënter om via plastic-gieten massa te produceren in plaats van alle producten te printen. Maar voor de producten die vallen binnen de Long Tail of Things is het de ultieme oplossing. Dit is ook een van de punten die Chris maakt in zijn boek: de Makers-beweging zorgt er niet voor dat fabrieken achterhaald worden; ze worden wel aangepast. De factor arbeidskosten word steeds significanter omdat de lonen zelfs in China steeds hoger worden en omdat robots het werk van fabriekswerkers overnemen.

Verdwijnen er dus banen? Nee. Er is alleen een verschuiving in de rol die mensen binnen productie uitvoeren: het is aan mensen om te ontwerpen en testen. En door het internet word dit gemakkelijker dan ooit. Iedereen kan een entrepreneur zijn als hij bezit over een laptop met internetverbinding en een bankrekening. Dit is een goede ontwikkeling omdat mensen steeds meer tijd krijgen voor creativiteit, wat de technologische vooruitgang van de mensheid versnelt.

Chris inspireert me om zelf te gaan Maken, en op een een of andere manier doe ik dat al – ik vind het leuk om creatief te zijn en mijn ideeën digitaal te prototypen. Maar ik ben nog geen entrepreneur. Dat zal ik ook waarschijnlijk nooit worden. Dat is niet erg, want ik kan bijdragen aan projecten van anderen. Ik ben zo snel geïnspireerd, en Chris heeft precies mijn gevoelige snaar geraakt: ik heb de kracht en het doorzettingsvermogen om iets supervets te gaan Maken. Zelfs als het gaat falen heb ik een bijdrage geleverd aan het web van creativiteit wat nu in de lucht hangt.

Noot: Het woord Maken is onvertaald omdat er geen goede vertaling voor het Engelse woord is die de essentie van het woord pakt. Het woord is met een hoofdletter geschreven om verwarring te voorkomen.

Yarr

http://cristgaming.com/pirate.swf

Alle hens aan dek! Ik ben kapitein Zonderbaard! Welkom op mijn schip, Matt Mason de 2e. Nee, ze is niet vernoemd naar Major Matt Mason, de bekende astronaut van Mattel. Wel is ze benoemd naar de schrijver van The Pirate's Dilemma. Deze piraat was niet op zoek naar goudstukken of een fles rum, maar naar naar de breekpunten van de maatschappij. Wat zeg je, landrot? Is dat geen piraat? Wedden van wel! Luister maar naar mijn verhaal, en dan kijken we wel wie het dek mag schrobben!

Van musket naar machinegeweer

Landrotten zeggen dat piraterij zo oud is als dat er een maatschappij bestaat. Dit is niet helemaal waar. Piraterij kwam niet op tijdens de 17e, maar tijdens de 19e eeuw. Hoezo toen? De industriële revolutie zorgde er voor dat mensen zelf gingen denken. Dit gebeurde omdat mensen niet meer afhankelijk waren van een landheer maar gewoon zelf in de stad konden werken. Ook konden de burgers zelf massageproduceerde boeken lezen waardoor iedereen slimmer werd.

Er veranderde enorm veel in die tijd. Een goed voorbeeld is de manier hoe oorlog werd uitgevochten: Voordat er machinegeweren en tanks waren vochten legers op een afgesproken veldje als risk-mannetjes het uit: iedereen stond netjes in een rij en wachtte op zijn beurt om te schieten. Ook was het triomfantelijk: de muziek en kleuren op het slagveld maakte er haast een spelletje van.

Door de opkomst van nieuw oorlogstuig werd oorlog 'onmenselijker'; de eerste oorlog waarin dit zichtbaar werd was tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog. Er werd voor het eerst gebruik gemaakt van stoommachines, nieuwe angstaanjagende kogels en krachtigere kanonnen. Door de oude tactieken en nieuwe wapens vielen er immens veel slachtoffers. Oorlog werd verschrikkelijk en ironisch - mensen wisten niet wat ze met deze verschrikkingen aanmoesten.

Conflict

Door al die veranderingen kwam er een soort onrust en spanning in de lucht - het leek er op alsof er allemaal dingen gingen gebeuren die de maatschappij zou laten instorten. Het leek er even op dat dit tijdens de Eerste Wereldoorlog zou gebeuren, maar het tegendeel was waar. Voor, tijdens en na de oorlog werden daarom enorm veel manifesten geschreven. 

De futuristen wilde alle standaarden verbreken en nieuwe dingen proberen. Ze stelde technologie in een hoog vaandel. De stijl wilde ongeveer het zelfde. De beweging dada sprak deze waarden uit in de vorm van kunst: ze gooide alle ideeën over kunst in de prullenbak om zo iets nieuws en revolutionairs te maken. Er kwam een beweging die zogenaamde 'onzinkunst' voorstelde.

Tijdens de jaren '50 veranderde alles. Het kapitalisme nam de maatschappij in haar grip en gaf een soort nep-vrijheid: producten zouden je es moeten bevredigen zodat je niet tegen de maatschappij in zou gaan. Natuurlijk waren in deze tijd er ook piraten. Ze bestonden voornamelijk uit jongeren die besloten het leven te gebruiken als een pretpark. Maar de consumptiecultuur bracht een nieuw element in kunst: esthetiek.

Occupy Wallmart

De maatschappij leek wel in tweeën gesplitst: aan één kant de avant-gardisten die verandering wilde, aan de andere kant stonden de situationisten. De situationisten probeerde van elk moment het beste te maken, en de consumptiemaatschappij te omarmen. 

Tijdens de jaren '90 sloegen de avant-gardisten terug. Ze proberen via een aantal technieken te protesteren en hun ideeën over te brengen. De meest populaire vorm was adbusten: hierbij werden reclames en iconen zo gebruikt dat ze vaak precies het tegenovergestelde betekende. Dit is een vorm van bewuste illegale piraterij.

Er zijn ook andere vormen van piraterij: bij onbewuste illegale piraterij wordt de piraterij uitgevoerd door group-think en blijkt het achteraf illegaal te zijn. Een goed voorbeeld is de piraterij van mediabestanden en games via peer-to-peer networking. Vaak wordt ook gekozen voor een bewuste legale piraterij-actie: het is soms toch handig om de regels te aanvaarden. Gandhi wist namelijk toch ook zonder geweld Indië onafhankelijk te maken?

Maar let op voor de nep-piraten. Jack Sparrow kan de pot op met zijn vreemde dreadlocks. Ik, kapitein Zonderbaard, ben en blijf een échte internetpiraat die nooit twijfelt over het downloaden van films, games en muziek. Ja, Matt Mason de 2e heeft ook anker gelegd bij the Pirate Bay, al is die alleen nog maar te bereiken via een geheime doorgang die door de grotten van de Amerikaanse proxy's leidt. Had ik geen gelijk, landrot? Je hebt de weddenschap verloren, dus je mag nu mooi mijn dek schrobben!

Human aft er all

Terwijl je ipad-scherm flikkert, je je schoenen aantrekt die door een kind in China is gemaakt en je je obscure hipster-bandmuziek luistert verlies je jezelf. De elektronische media spelen zo in op de modellen die we als mensen hebben opgesteld, dat we vergeten wie we écht zijn. Het ipad spelletje mag dan nog zo leuk zijn, je schoenen zo lekker zitten en de muziek zo inspirerend, toch moeten we niet vergeten wie we zijn.

We hebben in de 21e eeuw de neiging om te denken dat technologie al onze problemen oplost. Maar Douglas Rushkoff beweert het tegenovergestelde: omdat we alle technologie alleen maar consumeren en niet begrijpen nemen corporaties onze levens over. Als we niet snel leren hoe computers werken, zullen we er ongemerkt gebruikt door worden.

Wat kun je hier aan doen? Heel simpel: maak zelf 'iets'. Start een moestuin, bespeel een instrument, doe vrijwilligerswerk. Pas dan kom je er achter wat menselijk zijn betekent. Pas dan kun je écht geluk proeven, volgens Rushkoff. Volgens hem kan het gebruiken van 'dingen' je niet dezelfde ervaring geven als het maken ervan.

Zinkend schip

Het is denk ik overduidelijk dat we in een post-modernistische maatschappij leven. Onze wereld is zo gefragmenteerd dat verbanden zo ver van elkaar liggen dat de verbanden verbroken worden. Een goed voorbeeld is het kapitalistische systeem. Kapitalisme is gebouwd op groei. Maar wat als die groei niet meer bestaat? Juist ja, dan valt het systeem uit elkaar. Omdat kapitalisme zo in ons leven is gebouwd als betrouwbaar model valt ons hele model van de werkelijkheid uit elkaar. Niemand kan namelijk een wereld zich voorstellen zonder hiërarchie.

Zodra deze chronologische en hiërarchische verbanden uit elkaar vallen ontstaat er dus een vloeibaar en relatieve werkelijkheid. We zien dat deels in onze maatschappij opkomen: sustainisme en sociale media zijn goede voorbeelden. Hieruit ontstaat dus een netwerkmaatschappij - alles en iedereen staat altijd in vloeibaar verband met elkaar. Het probleem is dat we langzaam de netwerkmaatschappij tegemoet gaan, maar we nog te veel blijven hangen in onze post-modernistische maatschappij. We bevinden ons op een zinkend schip - we gaan de vloeibare wereld tegemoet, maar niemand durft eigenlijk van het schip af te springen.

To be or not to be

Maar we zijn dus geen netwerkmaatschappij. De belangrijkste eigenschap van een netwerkmaatschappij is dat mensen kunnen 'zijn'. We zien ons leven nu als een verhaal: het heeft een begin en een eind, subplots, opvulstukken en cliffhangers. Maar is ons leven wel echt lineair ingedeeld? Voordat we geboren worden en nadat we deze aarde verlaten kunnen onze hersenen geen ruimte of tijd waarnemen - dit betekent dus niet dat er niet 'niets' voor of na het leven is, maar dat een mensenleven een oneindige 'gebeurtenis' is die losstaat van tijd en waarin je waarheid, jawel, fluïde is.

Waarom kunnen mensen dan niet gewoon hun leven beleven en 'zijn'? De Gutenberg Galaxy is meer aanwezig dan ooit. Omdat we in een postmodernistische samenleving leven is er extra behoefte aan structuur en autoriteit. Die is namelijk heel ver weg gevallen. Mensen hunkeren dus nog naar de oude wereld, en zoals McLuhan het zou zeggen lopen we de toekomst tegemoet met ons blik op het verleden.

Afwachten

We zitten dus vast op dit schip. Op een bepaald en onvoorspelbaar moment gaat het schip ten onder en worden we verplicht de netwerkmaatschappij te accepteren. Maar is afwachten tot het onverwachte moment de beste optie? Misschien is het beter om de wereld die we nu kennen achter te laten en zelf het moment te kiezen wanneer wij de netwerkmaatschappij aanvaarden? 

Dit gebeurt niet. Mensen hebben altijd behoeften aan hiërarchie. De hersenen van de mens zijn zo afgesteld dat wij altijd lineaire structuren zoeken. Het internet gaat hier dwars tegen in. Op het internet kun je zelf kiezen wanneer jij ergens heen gaat, of wat je op welk moment beleeft. Het internet heeft daarnaast ook ander standaard voor verbanden.. Je zou dus kunnen zeggen dat de waarden en normen van het internet en de 'echte' wereld tegen elkaar aanbotsen. Dit levert een conflict op. En dus kunnen we niet het water inspringen.

Tijdbom

Het wordt dus wachten op het moment dat we deze gutenberg-postmodernistische maatschappij niet meer kunnen verdragen. Dat moment gaat een gigantisch conflict opleveren dat de waarden en normen van de mensheid zal laten instorten. Of de mensheid het overleefd is nog maar de vraag, maar één ding is zeker: de Global Village-maatschappij zal er voor ons uitzien als een buitenaardse civilisatie.

ADHD

Dit is mijn gezicht na het lezen van het artikel '<undo>' dat geschreven is door Marc Deuze en Henk Blanken. Ik weet niet waar het artikel voor geschreven is. Wel weet ik dat het artikel zichzelf belachelijk maakt met onbewuste zelfspot. De schrijvers spreken met elke alinea een nieuw onderwerp aan zonder enkele samenhang tussen de verhalen en/of statements. Het is een puzzelstuk waarbij op elk stukje een willekeurige opdruk gedrukt is. En dat is nou juist waar het artikel over gaat: de impulsmaatschappij van de eenentwintigste eeuw.

CTRL+Z, gebruik het zolang het kan

We zeggen het allemaal wel eens: was er maar een undo knop in het echte leven. Of voor de digibeten onder ons: had ik maar een tijdmachine om het probleem anders op te lossen. Door de maatschappij waarin alles op computers draait zijn we zo gewend geraakt aan de impulsieve mogelijkheden en manipulaties van taken dat we de mogelijkheden binnen ons leven meten aan de wereld van het internet meten. Ik vraag me soms af of de schrijvers van '<undo>' de tekst op een typmachine hebben geschreven want ze maakten duidelijk geen gebruik van de manipulatiefuncties die een computer te bieden heeft.

Ja, de schrijvers springen met hun onderwerpen op de hak naar de tak: de enige cohesie die ik in de tekst vind is het verband dat word gelegd tussen impulsieve en genetwerkte acties binnen onze maatschappij. Voor de rest is het een tekst waarin alleen maar om de rode draad word heen gewikkeld met een regenboog-draad die zoveel afleiding bezorgd dat de tekst inhoudloos word. Marc en Henk, toch maar de backspace-knop gebruiken, denk?

Spiegel

Ik weet niet of de schrijvers de intentie hadden om de tekst ironisch te maken, maar toch ga ik nu een vergelijking opstellen die de tekst vanaf een bepaald standpunt geniaal maakt. De woorden in de tekst zijn niet van belang: het gaat om de opbouw. De schrijvers hebben de tekst zo chaotisch gemaakt dat de lezer geactiveerd word om tot de conclusie te komen dat de genetwerkte maatschappij even chaotisch is. Henk en Marc, het spijt me als deze analogie niet jullie doel was, maar dat is de enige diepere boodschap die ik uit jullie tekst kan halen.

Natuurlijk zit daar een kern van waarheid in. De wereld van nu is zo impulsief en irrationeel dat je haast zou denken dat het een kind is dat ADHD heeft en geen begeleiding toegereikt krijgt. We leven in een wereld waarin alles nieuw moet zijn. Met nieuw bedoel ik dan natuurlijk een publicatiedatum van maximaal 24 uur. Trends ontstaan, worden weerlegd en doven zo snel dat niemand het meer echt kan bijbenen. Zonde hoor, want we ruilen de rust van de natuur in voor een wereld die bestaat uit afleiding, onzinnige humor en ironie.

Lose yourself to Dance

I know you don't get a chance to take a break this often,

I know your life is speeding and it isn't stopping.

Here take my shirt and just go ahead and wipe up all the

Sweat, Sweat, Sweat!

Lose yourself to Dance!

Terwijl Daft Punk en Neil Rogers de glazen muziekinstrumenten bespelen zingt Pharrell Williams deze songtekst voor een publiek dat een ietwat excentrieke modesmaak heeft. De videoclip van 'Lose Yourself to Dance' is de beste postmodernistische kunstzinnige uiting die er ooit bestaan heeft.

Maatschappij met autisme

Postmodernisme is een woord met vele betekenissen. Zoals het sustainisme is er geen vaste definitie. Daarom is het belangrijk dat ik, als de schrijver van deze blogpost, er een definitie aan geef. Postmodernisme is een benaming voor een maatschappij met autisme. Ja, je hoort het goed. Autisme.

Mensen met autisme (inclusief ikzelf) denken op een andere manier dan de 'gewone' mensen; we leven in twee werelden. De wereld die tastbaar is en waar er consequenties aan je acties zijn gebonden. We leven ook in een wereld die niet bestaat. Deze wereld geeft ons ruimte voor fantasie, creativiteit en intellect. Het probleem met autisme is dat deze werelden soms in elkaar overvloeien.

Op zo een moment is de 'echte' wereld een simulatie - in onze hersenen zien we alles zoals in de fantasiewereld - wat als gevolg heeft dat onze fantasiewereld 'echt' word. Een postmodernistische maatschappij is ook de realiteit kwijt. De wereld is zo gefragmenteerd door modellen dat de hersenen van de mens zich gaan vormen aan die modellen. Vaak zijn deze modellen relatief en onbetrouwbaar, maar omdat we geen overzicht meer hebben over de waarheid zijn we verplicht om deze modellen toe te passen.

Van functionele waarde naar abstracte waarde

Voor de Tweede Wereldoorlog had elk medium een waarde dat gelijk stond aan de functionele waarde. Hoe meer je aan een product had hoe meer het waard was. Een wasmachine of koelkast was bijvoorbeeld heel duur omdat het heel veel arbeid van de gebruiker overnam. Die tijd kon gebruikt worden voor ontspanning. 

Na de Tweede Wereldoorlog gebeurde er iets vreemds: producten kregen een symbolische waarde. Merken begonnen namelijk hun producten leuk aan te kleden, waardoor het product een karakter kreeg. Zoals ik had genoemd in mijn eerdere blogpost kopen mensen simulaties van hun eros om zo hun 'ich' tevreden te houden. Omdat de waarde van producten niet meer werd uitgedrukt in functionaliteit maar in symboliek kon de symbolische waarde gemeten worden door de valuta waarde.

Zodra er geld gekoppeld is aan een product krijgt het product een status. Een Beats koptelefoon is bijvoorbeeld veel duurder dan een vergelijkbaar product van de concurrent Sony - toch heeft de Beats koptelefoon een eigen aura. Het is een heel nieuw product op zich. Dit noemt men de sign value. Het object wordt zo gezien als een 'ding' dat het helemaal geen relatie meer heeft met de functionaliteit.

Dit is maar een klein voorbeeld van hoe het model in onze hersenen geen relatie meer heeft met de realiteit. Er zijn nog veel grotere voorbeelden dan dit: Taal, meeteenheden en architectuur zijn er enkele daarvan. Omdat al deze structuren en modellen ons leven domineren beginnen we verder en verder te staan van de realiteit. We leven in een simulatie.

Deze simulatie zie je het allersterkste terug in Japanse animatie. De karakters zelf zijn zo onrealistisch dat een buitenstaander het geeneens zou herkennen als een mens. Maar door een proces dat vergelijkbaar is met natuurlijke selectie is er een 'perfecte wereld' ontstaan die alleen te bezoeken is via anime, manga(Japanse stripverhalen), games en visual novels(een kruising tussen een verhaal, game en een animatiefilm). In deze werelden herleef je eeuwig geluk, jeugdigheid en liefde. De fans van deze producten willen naar deze wereld, maar het is onmogelijk - er zijn geen mensen met ogen die een diameter hebben van 5 centimeter. De fans hebben, letterlijk en figuurlijk, autisme.

De glazen gitaar

Luister je nog naar het prachtige nummer van Daft Punk? Ik nog wel, in mijn hoofd. Gek eigenlijk dat we geluid in onze hersenen kunnen simuleren. Maar waarom is dit nummer dan zo postmodernistisch? Er zijn een aantal punten waaraan je postmodernisme kan herkennen.

Neil Rogers speelt met zijn gitaar een deuntje dat vergelijkbaar is met zijn eerdere werk bij de band 'Chic'. Deze band was in de jaren '70  en '80 verantwoordelijk voor Le Freak, een disconummer dat op dat moment in Amerika ongekend populair was. Het deuntje herinnert mij, en waarschijnlijk veel mensen, zich aan een modernistische wereld. Ook al ben ik te laat geboren voel ik alsnog de nostalgische gevoelens die bij een wereld zonder computers hoort.

Hij speelt dit deuntje, net zoals zijn bandgenoten, op een doorzichtig instrument. Dit is ironisch, omdat mensen een instrument herkennen aan de vorm. De vormgeving van het instrument symboliseert de ziel van het instrument. In de videoclip valt dit juist weg. Het instrument is zijn ziel kwijt. Net zoals een postmodernistische maatschappij.

Terwijl de band grooved en Pharell de ietwat beperkte songtekst zingt danst er een discocrowd bij het podium. Tegenwoordig bestaan er geen disco's meer. Die zalen zijn heringericht tot EDM-clubs en rave-huizen. De disco is dus een historisch evenement. Dit word in de videoclip nagespeeld. Het gaat verder op het nostalgische aspect, alleen is het hier een gebeurtenis in plaats van een gevoel.

Jij, de toeschouwer van de videoclip, kijkt naar een discofeest terwijl je zelf niet in het publiek bevind. Wat je meemaakt is een simulatie van een discofeest en de sensatie die er bij gepaard gaat. Toch zit je thuis waar je niet met een bierflesje in elkaar geslagen word, dronken op straat ligt of doof word van de slechte muziek. Je hebt een gesimuleerde sensatie.

Ik ben zelf een enorme fan van Daft Punk. Ook al was hun laatste album op het eerste gezicht een tegenvaller was ik toch blind voor de fouten die ze hebben gemaakt. Het is Daft Punk, de goden van de muziek die eens in de tien jaar op aarde komen om hun goddelijke muziek achter te laten. Toch? Ik ben zo gefixeerd op het model 'Daft Punk' dat ik een heel apart model in mijn hoofd had voor hun muziek. Ik zie mijzelf als eeuwige Daft Punk-fan, ook al weet ik zo minstens tien muziekgroepen die minstens even goed zijn op te noemen. Toch is het Daft Punk. Toch is het overidentificatie.

In mijn hoofd gaat het discofeest door, ook al is de videoclip al afgelopen. Neil Rogers speelt het jaren-70-esque deuntje op een gitaar zonder ziel, op een gesimuleerd discofeest terwijl ik er zelf niet bij ben. Ik maak een simulatie mee van een wereld waar ik terug naar wil, ook al heeft die nooit bestaan.

Lose yourself to dance!

Minds of Media

Er zijn heel veel mediawetenschappers die elk hun eigen ideeën hebben over de relatie tussen cultuur en media. Zo heb ik ook mijn eigen meningen. In deze post staan de belangrijkste mediawetenschappers met hun bijbehorende ideeën. 

De Aura

Walther Benjamin was opgegroeid in de tijd van de wereldoorlogen. In deze tijd kwam het concept van vrijheid op. Hierdoor kwam er ook heel veel creatieve vrijheid. Deze creativiteit werd ook vaak misbruikt, in zijn ogen. 

In de wereldoorlogen kwam het propaganda op. Dit is kunst die bedoeld is om het volk te motiveren een taak te doen of zich aan te sluiten bij een idee. Propaganda bestond in alle soorten en maten: van hoorspellen op de radio, tot films en posters. Deze werkstukken moesten zo veel mogelijk geproduceerd worden zodat ze verspreid werden onder het volk.

Dit was volgens Walther Benjamin een probleem. Elk kunstwerk had een aura volgens hem, en zodra je dit ontneemt van het kunstwerk door het te kopiëren ontneem je het werk ook van zijn aura. In zijn bekendste boek schrijft hj over reproductie van cultuurgoederen. Hij benoemd onder andere het flexibel worden van muziek, de fragmentatie van plaats en de massacultuur.

Ik geloof niet in die aura. Ik geloof echter wel dat hoe een werkstuk word gepresenteerd de perceptie van de aanschouwer veranderd. Een muziekstuk klinkt namelijk anders op een concert of als een mp3. Een schilderij aan de wand in een museum is anders dan een plaatje ervan op het internet. Toch blijft de essentie hetzelfde - je kunt op dezelfde manier meezingen met de mp3 als op het concert, en je ziet alle details op het internet even goed als in het museum.

Het onderdrukte eros

Sigmund Freud was een mediawetenschapper die meer een psychologisch dan een sociologisch invalshoek innam. Hij is er van overtuigt dat elk mens een strijd tussen het 'es' en het 'uberich' doormaakt. Het es omvangt de eros van een mens - de lusten van een mens die irrationeel en impulsief zijn. Het uberich is de rationele 'ik' - hij houdt het es in bedwang om zo rationeel in de samenleving te functioneren. 

Er ontstaat een soort simulatie van het eros - mensen kopen producten om hun eros te voldoen. Dit zijn echter niet de echte oplossingen voor deze lusten. Die zouden namelijk niet rationeel in de maatschappij zijn. Het uberich beslist welke producten worden geconsumeerd als oplossing voor de lusten. Elk mens is dus te begrijpen door de media die hij/zij gebruikt. Dit fenomeen van simulatie heet repressive desublimation.

Wanneer een repressive-desublimation product word geaccepteerd door de maatschappij word het getolereerd. Dit gebeurd onbewust. Een voorbeeld van repressive tolerance is dubstep - ooit was het een muzieksmaak die ondergronds was. Het werd geluisterd door mensen die niet thuishoorde in de maatschappij. Hun eros was om de maatschappij af te breken met de zwaarste basgeluiden die er bestaan. Op een gegeven moment kreeg iedereen een deel van deze eros, waardoor dubstep in de top40 kwam. 

Het is wel ironisch dat dubstep nu heel erg veel word gebruikt in commercials. Commercials zijn juist onderdeel van dit gefragmenteerde, gutenbergse, kapitalistische systeem wat juist afgebroken word door dubstep.

Twee mediasociologen

McLuhan was een mediawetenschapper waar ik niet al te diep op in ga. Ik noem hem wel omdat hij recht tegenover Sigmund Freud staat - Marshall McLuhan geloofd dat media een extensie is van de mens. Sigmund Freud gelooft daarentegen dat de mens een extensie van media is. Volgens McLuhan brengt elk medium een aantal eigenschappen met zich mee: 'It enhances, retrieves, reverses and obsoleces (er zijn hier Engelse termen gebruikt omdat de woorden lastig te vertalen zijn in het Nederlands). 

Bij Sigmund Freud licht de focus dus meer op de culturele en menselijke kant van het medium. McLuhan is een technologist die van mening is dat media de mens moet dienen. Persoonlijk denk ik dat McLuhan een beter punt heeft. Mensen staan centraal in ons wereldbeeld, hoe we het ook wenden of keren. Wij moeten niet slaven worden van media, maar wij moeten media scheppen om ons het leven gemakkelijker te maken. Dat wil niet zeggen dat ik Sigmund Freud gelijk geef met zijn concept over het uberich en het es. We moeten, volgens McLuhan juist dat es opvangen en waarmaken door middel van (elektronische)media.

Icarus

Volgens Ray Kurzweil zorgt de technologische vooruitgang er voor dat op een gegeven moment mensen en robots samensmelten. Deze ontwikkeling heet symbiose. Hierdoor verdwijnt objectiviteit en word er plaats gemaakt voor mythes en verhalen - je kunt namelijk je universum zo indelen als dat jíj dat wilt. Het gevaar blijft echter dat je niet te dicht naar de zon moet vliegen, mocht je je cyborg-vleugels willen behouden.

Er zijn een hoop mediawetenschappers en filosofen, waaronder ik, die hier niet in geloven. Zo kunnen problemen niet opgelost worden met 'magie', volgens Evley Mrezov. Jaron Lanier doet daar nog een schep bovenop. Hij is er van overtuigt dat we langzaam slaven worden van media - het vernietigt ons 'ik'. Je bent op het internet echter ook alleen maar metadata. Zal er een dag komen waarin mensen alleen kijken naar je metadata, in plaats van je ogen?

Productie in de achtertuin

Situatieschets

Ik twijfel of sustainisme een goed of slecht fenomeen is. Aan de ene kant zijn we niet meer afhankelijk als we in een sustainistische maatschappij leven, maar daartegenover staat dan wel dat wij niet meer aan industriële producten kunnen komen (computers, massageproduceerde producten zoals pennen, papier). Het grijpt mij echt. Ik wil weten of er een oplossing is voor dit gebrek.

Chris Anderson, de voormalige oprichter van het tijdschrift Wired, heeft een eigen bedrijf die drones produceren. Dit doet hij aan de hand van 3D printers. Hij is er van overtuigt dat het mogelijk is om thuism alle producten die je nodig hebt te laten produceren door een 3D printer. Misschien is de 3D printer wel de oplossing voor dit gebrek binnen sustainisme?

De mediaontwikkeling die ik dus ga onderzoeken is dus de opkomst van de thuisproductie van producten. Bij mijn moeder thuis is het al een gewoonte om nuttige producten in elkaar te knutselen, en een hoop word dus niet direct gekocht maar geproduceerd. Zelf heb ik daar ook een hand van. Daarom ben ik ook zeer gedesinteresseerd in de mogelijkheden die zich in de toekomst zullen opdoen op het gebied van thuisproductie.

Hypothese

Ik verwacht dat de tweede industriële revolutie zeer realistisch is. Toch denk ik dat het niet gaat werken. Voor de winning en verspreiding van grondstoffen zijn toch corporaties nodig. Voor deze corporaties is het veel handiger om de grondstoffen gelijk te verwerken, zodat ze de waarde verhogen. Hierdoor blijven alleen kleinere producten over die je thuis zou kunnen produceren.

Het is dus heel realistisch om te zeggen dat je objecten als een opberg-bak of beeldje thuis zou kunnen produceren. Dit is een goed iets – veel mensen houden er van om hun producten te personaliseren. En met 3D-programma's zoals Google sketchup word dat ze zeer makkelijk gemaakt.

Ik verwacht dus dat er een splitsing tussen industriegoederen en thuisproductie-goederen ontstaat. Deze splitsing draagt weer bij aan de fragmentarisering van de huidige maatschappij. Deze fragmentatie kan niet langer doorgaan – De klimaatveranderingen gaan op aarde te rap om te experimenteren met nieuwe ideeën en modellen.

Relevantie voor het CMD-Vakgebied

De opkomst van de thuisproductie is een zeer relevant onderwerp binnen CMD. Het feit dat mensen hun eigen media thuis gaan produceren betekent dat ontwerpers met meer variabelen rekening moeten houden. In feite word ieder mens een eigen ontwerper.

Laws of Media

Het fenomeen thuisproductie is zeer goed in McLuhan’s model over laws of media te plaatsen.

Extends:

Creativiteit van de bevolking

Scheppen van fantasieën

Technisch inzicht

Reverses:

Onbetaalbare prijs van grondstoffen

Energietekort

Werkloosheid

Creatieve concurrentie

Fragmentisering

Economische Polarisatie

Retrieves:

Creativiteit

Onafhankelijkheid van corporaties

Lokaliteit van productie

Personalisatie van producten

Obsolesces:

Deel van de productie van grote bedrijven

Jaloezie

Fabrieken in lagelonenlanden

Bronnen

Het boek makers van Chris Anderson is een goed startpunt. Chris Anderson is een pionier op het gebied van 3D printers. Hij heeft zijn eigen bedrijf in drones. Dat zijn op afstand bestuurbaren robots die verschillende taken kunnen uitvoeren voor de eigenaar. Volgens Chris Anderson is de 3D printer de toekomst voor productie.

http://techcrunch.com/2012/10/09/wireds-chris-anderson-todays-maker-movement-is-the-new-industrial-revolution-tctv/

Dit interview geeft meer inzicht in de ideeën van Chris Anderson over de makers-cultuur.

http://the-maker-revolution.blogspot.nl/

Is een blog van Jackson Caroll, die de bewegingen binnen de makers-movement in de gaten houd. De laatste post is helaas wel op 8 mei 2013 geplaatst.

https://www.openforum.com/articles/be-part-of-the-maker-revolution/

Dit artikel geeft ideeën hoe je mee kunt doen aan de maker revolutie. Het is ook geschreven door Chris Anderson.

Er zullen in de loop van het onderzoek meer bronnen bijkomen.

Opzet

Mijn onderzoek bestaat uit 3 fasen.

·         Oriëntatie: de bron bekijken, en opschrijven wat mij belangrijk lijkt.

·         Lezen: ik lees of kijk de bron, en maak aantekeningen van de belangrijkste punten.

·         Discussie: ik schrijf mijn ideeën over de bron op en ga een kritische discussie aan

Zodra ik dit proces met alle bronnen heb doorlopen maak ik een document waarin ik één lopend verhaal schrijf. Met deze tekst aan de hand maak ik een utopisch verhaal waarin een dag word beschreven in een makers-wereld. Deze word verwerkt in mijn presentatie.

Presentatie

Ik ga een film maken waarin het toekomstbeeld laat zien van de makers-revolutie. Het word een korte speelfilm waarin ik de wereld van de makers laat zien. De inhoud van deze utopische(of dystopische)-speelfilm is gericht op de extremen van de mediaontwikkeling.