Utopie van een creatieveling

Voor de jaren ’90 generatie is de wereld magisch. We kunnen op elk moment de meest sprekende kleuren en vormen op een beeldscherm tonen, het is mogelijk om alle informatie op aarde te vinden en we hoeven ons geen zorgen te maken of we onze benen breken of niet. Maar er zijn nog wel limitaties. Het is alleen nog maar gedeeltelijk mogelijk om bits in atomen om te zetten. De eerste babystapjes worden genomen om dit mogelijk te maken – 3D printers, laser cutters en CNC machines kunnen van 3D(CAD)-modellen prototypes Maken. Die technologische otnwikkeling is niet meer te stoppen; er zijn steeds meer mogelijkheden om creaties te maken, delen en aan te passen. De Makers-revolutie is in volle gang.

Dat is de rode draad die Chris Anderson in zijn boek Makers: The New Industrial Revolution aanneemt. In het eerste deel van zijn boek praat hij over de geschiedenis van het digitaal Maken. In het tweede deel stelt hij een hypothese op voor de toekomst van fabricage. Redelijk ambitieus, als je het aan mij vraagt. Over het algemeen is het boek redelijk consistent en aantrekkelijk geschreven, al komt Chris wel vaak terug op dezelfde punten waardoor vooral het eerste deel erg uitgerekt voelt. Het boek heeft mij wel geïnspireerd om zelf te gaan Maken. De mogelijkheden zijn bijna eindeloos. Ja, bijna.

Lang leve de Revolutie

Wat is Maken? Maken is het openbaar fabriceren van fysieke goederen. Vaak wordt met Maken het internet, 3D printers, duurzaamheid en elektronische hardware geassocieerd. Dit is in principe heel logisch. Volgens Chris is het internet dé uitvinding geweest die de Makers-revolutie gestart heeft. Omdat op het internet alles te delen is en plaats irrelevant wordt is het mogelijk om mensen aan je project te laten meehelpen die aan de andere kant van de wereld zijn. Hij gelooft dus ook heilig in open-source.

Vroeger was er dus wel een barrière van plaats. Manchester was de stad die de industriële revolutie leidde. In die tijd ontstond er in Engeland een razendsnelle ontwikkeling van patent-wetten die het mogelijk maakte om ‘uitvinder’ te worden. In Manchester zelf waren er de voordelen dat het langs rivieren lag,  dat er in de buurt veel kolenmijnen waren, dat de stad verbonden was met een treinennetwerk en dat de grond in Manchester goedkoop was. De eerste fabrieken waren textielfabrieken – ze werden aangedreven door de Spinning Jenny, een weversmachine die het werk van velen liet vervangen door machinekracht.

Het probleem was echter dat de productiemogelijkheden van Manchester effectiever waren dan het distributiesysteem van Engeland. Ook moesten de fabrieksmedewerkers en uitvinders uit de buurt komen omdat de transportmogelijkheden erg beperkt waren. Tegenwoordig vallen allebei die factoren weg – het distributienetwerk van de 21 eeuw kan in enkele dagen goederen uit China op je deurmat laten leggen. Ook is plaats niet meer relevant omdat een Skype-gesprek zo gepiept is. Zelfs taalbarrières vallen weg door vertalingssoftware en de algemene acceptatie van de Engelse taal.

The Long tail of Things

Omdat het internet ons daarvan bevrijd is er ook een explosie van creativiteit – een uitvinding kan elk moment door iedereen op het internet gezet en aangepast worden. Je hoeft niet meer je uitvinding aan een producent of fabriek te verkopen als je geld wilt verdienen. Je kunt gewoon de onderdelen bestellen vanuit China en alles zelf regelen.

Het feit dat het zo makkelijk is om producten te Maken, produceren en bestellen betekent dat er een verschuiving van massaproductie naar nicheproductie ontstaat – dit noemt Chris Anderson the Long Tail of Things (de lange staart van Dingen). Dit verwijst naar de grafiek die bij deze ontwikkeling hoort; er komen steeds meer producten die niche zijn maar wel verkocht worden. Door de Makers-revolutie en het internet komen er steeds meer nicheproducten die een nieuwe markt creëren. De Makers-beweging speelt hier op in – de meeste Makers-producten zijn nicheproducten.

Het is gemakkelijker om kleine aantallen van producten te produceren dan ooit. De ontwikkeling van desktop-Makers-producten zorgt er voor dat iedereen in de toekomst thuis zijn producten kan prototypen, Maken of bestellen. Deze machines worden zelf ook beïnvloed door de Makers-beweging: de beste en goedkoopste zijn open source, wat inhoud dat iedereen ze kan aanpassen. Het boek is in 2012 geschreven, en nu al achterhaald: ondertussen is er een nieuwe generatie van 3D printers die nog goedkoper en efficiënter is dan de vorige.

De toekomst van Maken

Vervangen deze machines de fabriek van de 20^e eeuw? Nee. Het is nog steeds efficiënter om via plastic-gieten massa te produceren in plaats van alle producten te printen. Maar voor de producten die vallen binnen de Long Tail of Things is het de ultieme oplossing. Dit is ook een van de punten die Chris maakt in zijn boek: de Makers-beweging zorgt er niet voor dat fabrieken achterhaald worden; ze worden wel aangepast. De factor arbeidskosten word steeds significanter omdat de lonen zelfs in China steeds hoger worden en omdat robots het werk van fabriekswerkers overnemen.

Verdwijnen er dus banen? Nee. Er is alleen een verschuiving in de rol die mensen binnen productie uitvoeren: het is aan mensen om te ontwerpen en testen. En door het internet word dit gemakkelijker dan ooit. Iedereen kan een entrepreneur zijn als hij bezit over een laptop met internetverbinding en een bankrekening. Dit is een goede ontwikkeling omdat mensen steeds meer tijd krijgen voor creativiteit, wat de technologische vooruitgang van de mensheid versnelt.

Chris inspireert me om zelf te gaan Maken, en op een een of andere manier doe ik dat al – ik vind het leuk om creatief te zijn en mijn ideeën digitaal te prototypen. Maar ik ben nog geen entrepreneur. Dat zal ik ook waarschijnlijk nooit worden. Dat is niet erg, want ik kan bijdragen aan projecten van anderen. Ik ben zo snel geïnspireerd, en Chris heeft precies mijn gevoelige snaar geraakt: ik heb de kracht en het doorzettingsvermogen om iets supervets te gaan Maken. Zelfs als het gaat falen heb ik een bijdrage geleverd aan het web van creativiteit wat nu in de lucht hangt.

Noot: Het woord Maken is onvertaald omdat er geen goede vertaling voor het Engelse woord is die de essentie van het woord pakt. Het woord is met een hoofdletter geschreven om verwarring te voorkomen.