Zinkend schip

Het is denk ik overduidelijk dat we in een post-modernistische maatschappij leven. Onze wereld is zo gefragmenteerd dat verbanden zo ver van elkaar liggen dat de verbanden verbroken worden. Een goed voorbeeld is het kapitalistische systeem. Kapitalisme is gebouwd op groei. Maar wat als die groei niet meer bestaat? Juist ja, dan valt het systeem uit elkaar. Omdat kapitalisme zo in ons leven is gebouwd als betrouwbaar model valt ons hele model van de werkelijkheid uit elkaar. Niemand kan namelijk een wereld zich voorstellen zonder hiërarchie.

Zodra deze chronologische en hiërarchische verbanden uit elkaar vallen ontstaat er dus een vloeibaar en relatieve werkelijkheid. We zien dat deels in onze maatschappij opkomen: sustainisme en sociale media zijn goede voorbeelden. Hieruit ontstaat dus een netwerkmaatschappij - alles en iedereen staat altijd in vloeibaar verband met elkaar. Het probleem is dat we langzaam de netwerkmaatschappij tegemoet gaan, maar we nog te veel blijven hangen in onze post-modernistische maatschappij. We bevinden ons op een zinkend schip - we gaan de vloeibare wereld tegemoet, maar niemand durft eigenlijk van het schip af te springen.

To be or not to be

Maar we zijn dus geen netwerkmaatschappij. De belangrijkste eigenschap van een netwerkmaatschappij is dat mensen kunnen 'zijn'. We zien ons leven nu als een verhaal: het heeft een begin en een eind, subplots, opvulstukken en cliffhangers. Maar is ons leven wel echt lineair ingedeeld? Voordat we geboren worden en nadat we deze aarde verlaten kunnen onze hersenen geen ruimte of tijd waarnemen - dit betekent dus niet dat er niet 'niets' voor of na het leven is, maar dat een mensenleven een oneindige 'gebeurtenis' is die losstaat van tijd en waarin je waarheid, jawel, fluïde is.

Waarom kunnen mensen dan niet gewoon hun leven beleven en 'zijn'? De Gutenberg Galaxy is meer aanwezig dan ooit. Omdat we in een postmodernistische samenleving leven is er extra behoefte aan structuur en autoriteit. Die is namelijk heel ver weg gevallen. Mensen hunkeren dus nog naar de oude wereld, en zoals McLuhan het zou zeggen lopen we de toekomst tegemoet met ons blik op het verleden.

Afwachten

We zitten dus vast op dit schip. Op een bepaald en onvoorspelbaar moment gaat het schip ten onder en worden we verplicht de netwerkmaatschappij te accepteren. Maar is afwachten tot het onverwachte moment de beste optie? Misschien is het beter om de wereld die we nu kennen achter te laten en zelf het moment te kiezen wanneer wij de netwerkmaatschappij aanvaarden? 

Dit gebeurt niet. Mensen hebben altijd behoeften aan hiërarchie. De hersenen van de mens zijn zo afgesteld dat wij altijd lineaire structuren zoeken. Het internet gaat hier dwars tegen in. Op het internet kun je zelf kiezen wanneer jij ergens heen gaat, of wat je op welk moment beleeft. Het internet heeft daarnaast ook ander standaard voor verbanden.. Je zou dus kunnen zeggen dat de waarden en normen van het internet en de 'echte' wereld tegen elkaar aanbotsen. Dit levert een conflict op. En dus kunnen we niet het water inspringen.

Tijdbom

Het wordt dus wachten op het moment dat we deze gutenberg-postmodernistische maatschappij niet meer kunnen verdragen. Dat moment gaat een gigantisch conflict opleveren dat de waarden en normen van de mensheid zal laten instorten. Of de mensheid het overleefd is nog maar de vraag, maar één ding is zeker: de Global Village-maatschappij zal er voor ons uitzien als een buitenaardse civilisatie.