Ik geef toe, ik ben
een doemdenker. Ik geloof niet zo in de mensheid. Ja, we zijn sterk als we
samen hard werken. Kijk maar naar de maanlandingen. Dat is mogelijk gemaakt
door een hiërarchische organisatie waarin iedere deelnemer zijn eigen taak had.
Dat was veertig jaar geleden. Nu leven we ondertussen in het jaar 2013 en onze maatschappij is getransformeerd van
taakgericht en hard werkend naar individualistisch en innovatief. Deze
innovativiteit is alleen mogelijk gemaakt door het triomferen van
individualistisch gedrag. Jíj maakt toch je succes, waarom zou je geluk
afhangen van andere mensen? Dit is een probleem omdat we door dit
individualisme de grip op de wereld om ons heen verliezen. We kunnen processen zoals
de oorlogen en milieuproblemen niet meer overzien en onder controle houden.
Het beste voorbeeld wat ik van dit gedrag kan geven is de
Makers-beweging. Dit is een groep mensen die de productie van producten in
eigen handen nemen en hun werk in het openbaar uitvoeren. Ze houden hun
projecten open zodat andere Makers kunnen voortborduren op hun concepten. De
Makers kunnen hun werk uitvoeren omdat informatie niet meer afhankelijk is van
plaats of tijd. Alle mensen met een
internetverbinding kunnen ‘mixen en matchen’. Gereedschap en machines zoals
3D-printers, Arduino-chips en Laser Cutters maken het mogelijk om snel
prototypes te maken of een product eenmalig in productie te nemen. Dit is goed
voor ons individuele welzijn en creativiteit, maar hoe ondersteund dit gedrag
de wereld om ons heen? De wereld wordt heel snel een schroothoop als we alleen
maar onze eigen behoeften gaan vervullen. Grote bedrijven kunnen toch veel
efficiënter grondstoffen verwerken tot eindproducten?
Specialisatie
Ja. En dat is nou juist het punt van multinationale corporaties. Ze produceren producten die de hele wereld in grote getallen nodig heeft. Van broodtrommels tot iPhones, van auto’s tot papier. Deze producten zijn het meest efficiënt te produceren volgens verfijnde industriële processen. Zoals ik al eerder zei is de maatschappij in de laatste veertig jaar individualistischer geworden. Hierdoor is er een grote behoefte naar producten die persoonlijk zijn: producten die gepersonaliseerd, niche en exclusief zijn. Mensen houden er van om dingen te hebben die bij hún past en die een ander niet heeft. Chris Anderson, de meest bekende Maker, noemt het ontstaan van vraag naar niche producten ‘The Long Tail of Things’. En de Makers-beweging vervult deze behoefte.
‘Maken’ is niet zo heel
erg efficiënt. Het gebruik van Makers-gereedschap en machines zoals 3D-printers
en Laser Cutters is namelijk alleen betaalbaar en praktisch als er kleinschalig
mee geproduceerd word. Zoals Chris Anderson in zijn boek ‘Makers’ beschrijft is
het veel goedkoper om één mal te maken en duizend bad-eendjes te gieten dan er
duizend te 3D-printen. Makers gebruiken hun gereedschap en kennis voornamelijk
dus om prototypes te ontwikkelen en kleinschalig te produceren. En voor niche
producten is er bijna altijd alleen maar een beperkte vraag waarvoor er dus
maar een kleine hoeveelheid geproduceerd hoeft te worden.
De multinationale
bedrijven en de niche start-ups ondersteunen elkaar dus eigenlijk: De
multinationals zorgen voor techniek en materiaal dat ge-remixed kan worden, en
de start-ups zorgen voor innovatie en marktonderzoek. Makers kunnen soms
namelijk met producten komen waarin de grote bedrijven geïnteresseerd kunnen
raken. Laten we de Arduino als voorbeeld nemen. De Arduino is een gratis en
open bouwplan voor een elektronische chip die op een kinderlijke manier het
mogelijk maakt voor creatievelingen om snel met elektronica aan de slag te
kunnen. Ze worden wel massageproduceerd door grotere bedrijven omdat er veel
vraag naar is. Deze bedrijven verdienen weer geld aan het bouwen en verschepen
van deze chips, terwijl de Makers weer prototypes kunnen ontwikkelen zodat
grotere bedrijven weer met nieuwe producten komen. Zo is het cirkeltje dus
rond!
Mix and Match
Zoals eerder genoemd
doen de Makers niets meer dan remixen: ze nemen bestaande technologie en
producten die ze in een andere context plaatsen. Dit betekent dus ook dat deze
mensen recyclen. Vaak worden de vorige versies van de prototypes uit elkaar
gehaald zodat ze een nieuwe versie kunnen bouwen. Vroeger moesten grote
bedrijven er maanden over doen om kleinschalig prototypes te produceren. Nu kan
iedereen die toegang heeft tot een Fabrication Lab (een openbare ruimte waar
Makers-gereedschap en machines staan) in één weekend een prototype in elkaar
schroeven.
Niet alleen
Arduino-chips worden gebruikt als elektronica voor deze prototypes. Vaak wordt
ook technologie gebruikt uit kapotte of verouderde smartphones,
desktop-computers en dergelijke elektronische producten. De Makers moeten
natuurlijk met zo een klein mogelijk budget hun ideeën waarmaken. Makers zijn
dus niet zo ecologisch onbewust als ik eerst dacht. In tegendeel; ze zorgen er
voor dat verworpen producten een nieuw leven krijgen.
Globe of villages
Makers zijn nu nog exclusief
bezig met niche producten. Er ontstaat echter ook een vraag naar authentieke
lokale producten. Mensen geven namelijk tegenwoordig veel bewuster geld uit. Niemand
trapt meer echt in de verkooppraatjes en smoesjes die de multinationals uit hun
mouw schudden. We weten allemaal dat grote bedrijven alleen maar uit zijn op
het geld. We zien dit geld veel liever terug in de portemonnees van de bakkerij
om de hoek of de gepassioneerde elektricien die zijn garage gebruikt al
werkplaats. De maatschappij komt er achter dat we ons zelf verliezen in het
geloof van geld en dat welzijn en geluk vaker meer waardevol is.
Als je bij zo een type
bedrijf werkt weet je hoe dat voelt. Als ambachtslied kom je er achter hoeveel
tijd en energie er zit in een product. Je maakt het zelf en dat straalt er van
af. Er is niets beter dan het gevoel dat je iets voor elkaar krijgt. Vaak
hebben mensen het gevoel dat hun eigen product de wereld gaat verbeteren. De klanten die je producten
kopen zullen bij je blijven omdat je hun wereld verbetert. Als ambachtslieden
die mindset al hebben zullen ze zeker opletten of ze wel milieubewust bezig
zijn.
Marshall McLuhan (de
wereldbekende mediasocioloog) en ik zaten er dus naast. Er ontstaat geen Global
Village waarin iedereen zich bevind in één maatschappij met één cultuur. Nee,
er zal een wereld ontstaan waarin kleine gemeenschappen semi-onafhankelijk
worden. Deze gemeenschappen zullen met elkaar in verbinding staan door het
internet, zodat de grotere problemen collectief opgelost kunnen worden – zowel
de distributie van iPhones als het oplossen van milieuproblemen. De toekomst
ziet er dus eigenlijk wel prachtig en hoopvol uit. Zelfs ik als doemdenker kan
de utopie van de Globe of Villages niet afkeuren!
Bronnen:
Makers: The New Industrial Revolution. Geschreven door Chris Anderson, 2012.Interview dat door David Lang aan Chris Anderson is afgenomen op 6 maart 2013.http://www.youtube.com/watch?v=vPp9-pCMO4M
Makerbot Replicator 2 3D-printer website, oktober 2013.http://store.makerbot.com/replicator2.html
Makerbot guide over 3D printen. Oktober 2013.http://www.makerbot.com/support/guides/pla/
Artikel door Sam Gustin over de invloed van de Makers-beweging op de Amerikaanse economie. 1 Oktober 2012. http://business.time.com/2012/10/01/how-the-maker-movement-plans-to-transform-the-u-s-economy/
Geen opmerkingen:
Een reactie posten